پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
اي علي سه طایفه است اگر چه انصاف دهي ایشان را تو را ستم كنند
سه نفرند كه اگر به آن ها ظلم هم نكنی،به تو ظلم می كنند: افراد پست، همسرت و خادمت.

اي علي سه طایفه است اگر چه انصاف دهي ایشان را تو را ستم كنند: مردم پست، اهل و عیالت، نوكرت

ثلاثة إن أنصفتهم ظلموك : السفلة و أهلك و خادمك (1)

 ثلاثة و إن لم تظلمهم ظلموك : السفلة  و زوجتك  و خادمك (2)

ثلاثة إن لم تظلمهم ظلموك ، السفلة و زوجتك و خادمك .(3)

ظاهر روایت سوم این است كه ستم به این چند گروه ناپسند نیست، در حالی كه ستم به هر كسی،به خصوص اگر مقابله به مثل و كیفر نباشد، غیر جایز، ممنوع و ناپسند است. برای پیشگیری از ستم هم نمی توان ستم كرد.

  از این روایت باید كلمه ای ساقط شده و اصل روایت چیز دیگری باشد.

 در تحف العقول  از ابن شعبه حرانی كه معاصر بلكه مقدم بر صدوق بوده( زیرا شیخ مفید از او روایت كرده و در زمره مشایخ شیخ مفید شمرده شده ) روایت این گونه نقل شده :

قال صلي الله علیه وآله : ثلاثة و إن لم تظلمهم ظلموك: السفلة  و زوجتك  و خادمك؛

سه نفرند كه اگر به آن ها  ظلم هم نكنی،به تو ظلم می كنند: افراد پست، همسرت و خادمت.

 حدیث ناظر به جامعه ای است كه انسان ها به خصوص زنان به خاطر مظلومیت بیش تر، از تعلیم و تربیت به دور هستند و بر خوی حیوانی خود رشد می كنند و گرنه اگر جامعه الهی بود و تربیت خدایی همه را در بر بگیرد ، غالب افراد از زن و مرد بر فطرت عدالت خواه و عدالت جوی خود رشد می یابند.

قرینه دیگر بر این كه نقل خصال افتادگی دارد، نقل اول است (كه آورده اید) كه رسول خدا به امام علی می فرماید:

یا علی: ثلاثة إن أنصفتهم ظلموك : السفلة و أهلك و خادمك؛

سه نفرند كه اگر با انصاف هم با آنان رفتار كنی، باز به تو ظلم می كنند:افراد پست، همسرت و خادمت.

در این روایت هم پیامبر نمی خواهد امام را از رفتار منصفانه با این سه دسته منع كند، بلكه در صدد بیان طبع پست و خوی فاسد آنان است و گرنه باید در رفتار با افراد، انصاف را رعایت كرد. قصاص قبل از جنایت صحیح نیست. 

پی نوشت ها:

1.شیخ صدوق، فقیه ،چ دوم، قم، انتشارات اسلامی، ج 4، ص359.

2. ابن شعبه حرّانی، تحف العقول،چ دوم، قم، انتشارات اسلامی، 1404 ق، ص47.

3.صدوق، خصال، قم، انتشارات اسلامی، 1362 ش، ص 86.