پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
لطفا آغاز پیدایش مذهب شیعه و چگونگی اختلاف با اهل تسنن را توضح دهید.
شیعه در لغت به معناي پیرو و یاري دهنده است، اما در اصطلاح بدین معنا است كه كسي به امامت و خلافت بلافصل علي(ع) معتقد باشد. شیعیان بر این عقیده‏اند كه مرجعیت ...

زمان پیدایش سنی و شیعه شرح با سلام و خسته نباشید لطفا آغاز پیدایش مذهب شیعه و چگونگی اختلاف با اهل تسنن را توضح دهید

در این رابطه به دو گفتار زیر توجه نمائید :

 1 -   شیعه در لغت به معناي پیرو و یاري دهنده است، اما در اصطلاح بدین معنا است كه كسي به امامت و خلافت بلافصل علي(ع) معتقد باشد. شیعیان بر این عقیده‏اند كه مرجعیت سیاسي و دیني و علمي بعد از پیامبر(ص) بر دوش امام علي (ع) و سپس بر عهده فرزندان معصومش است . بر این عقیده‏اند كه امامت او از طریق نص جلي یا خفي ثابت شده  و امامت حق او و فرزندان او است. (1)

پیامبر(ص) در تفسیر آیه «اولئك هم خیر البریه»(2) خطاب به علي(ع) فرمود: «انت و شیعتكم یوم القیامه راضین مرضیین؛(3) تو و شیعیان تو در روز قیامت از خدا خشنودند و خدا از آنان خشنود است».

نیز فرمود: «ان هذا و شیعته لهم الفائزون یوم القیامه؛(4) علي و شیعیانش در روز قیامت پیروز و سعادتمندند».

در زمان پیامبر چهار نفر از صحابه، سلمان، ابوذر، مقداد و عمار یاسر به عنوان شیعه علي شناخته مي‏شدند.(5) برخي از علما همانند سید علي خان شیرازي و سید محسن امین جبل عاملي بسیاري از صحابه را نام برده‏اند كه این‏ها شیعه علي بودند. (6)  بعد از صحابه در میان تابعین (نسل بعد از صحابه) شیعیان به قدري زیاد شدند كه به قول «ذهبي» در «میزان الاعتدال» در میان تابعین تشیع به حدي افزون شده بود كه اگر این‏ها نبودند، آثار پیامبر (ص) نابود شده بود.(7)

بعد از رحلت پیامبر(ص) دو تفكر در حوزه سیاست اسلامي در برابر یكدیگر  قرار گرفت.

یكي تفكر خلافت است كه در سقیقه بني ساعده و با در دست گرفتن قدرت سیاسي توسط ابي بكر سر درآورد،

 دیگري تفكر شیعي یا تفكر امامت است كه با تمسك به حدیث ثقلین و غدیر به امامت امام علي(ع) باور داشتند.

 این دو تفكر با فراز و نشیب‏هاي‏ گوناگون تا به امروز به حیات خویش ادامه داده است. بنابراین انشعاب اولیه شیعه و اهل سنت به زمان رحلت پیامبر بر می گردد.

براي آگاهي بیش تر ر. ك: جعفر سبحاني، فروغ ولایت ؛

 فرق و مذاهب كلامی   ،علی ربانی گلپایگانی .

پینوشت‏ها:

1. فرق و مذاهب كلامی ، ص35-36  ،علی ربانی گلپایگانی ،  مركز جهانی علوم اسلامی ،  1377 ش ، چاپ اول .

2. بینه (98) آیه 7.

3.جلال الدین  سیوطي، تفسیر الدر المنثور، ج 8، ص 538. ذیل نفسیر، سوره بینه (98) آیه 7.

4. همان.

5. اعیان الشیعه، ج 1، ص 20، سید محسن امین، بیروت ، دار التعارف للمطبوعات ، 1418 ه ق ، چاپ پنجم ، تحقیق سید حسن امین .

6. همان، ص 29.

7. همان، ص 30.

 

 

 2 -    اختلافات و تفاوت های شیعه و سنی، ریشه در عوامل متعدد دارد، از جمله:

1. امامت:

موضوع امامت و مفهوم آن، عامل مهم اختلاف میان شیعه و اهل سنت است؛ بدین معنا كه اهل سنت امامت را به عنوان رهبری اجتماع قبول دارند، اما امامت را به معنای مرجعیت دینی و منصب الهی قبول ندارند؛ در حالی كه شیعیان امامت را مرجعیت دینی و منصب الهی می دانند. از این رو، آنان باور دارند كه امامان معصوم از سوی خداوند به رهبری مردم منصوب شده اند و علی (ع) خلیفه بلافصل پیامبر (ص) می باشد. بر این اساس، یكی از مسائل مهم اختلاف شیعه و سنی، به مسئله امامت بر می گردد.

2. عصمت اهل بیت(ع):

شیعیان می گویند: پیامبر(ص)، حضرت زهرا(س) و امامان (ع) از موهبت عصمت بهره مندند. آنان الگوهای شایسته و انسان های كاملی هستند كه از گفتار و كردار آنان باید اسلام را شناخت و تفسیر صحیح از اسلام و احكام و قواعد و اعتقادات اسلام، تنها از طریق آنان درست است. هر تفسیری كه آنان ارائه نمودند، باید آن را پذیرفت؛ در حالی كه اهل سنت عصمت امامان را قبول ندارند. طبیعی است عدم اعتقاد به عصمت امامان و عدم حجیت سخنان آنان، تفاوت های مهم بین شیعه و سنی به وجود آورده است.

3. عدالت صحابه

بسیار از اهل سنت، به عدالت صحابه قائل هستند و روایات صحابه را می پذیرند؛ اما شیعیان چنین عقیده ندارند. اعتقاد به عدالت صحابه و پذیرش بی چون و چرای روایات صحابه كه ریشه در اعتقاد به عدالت صحابه دارد، موجب پیدایش تفاوت ها و اختلافات بین شیعه و اهل سنت گردیده است.

4. اختلافات در فروع و احكام:

اختلاف اصلی دیگر، در منابع استنباط احكام اسلامی است؛ بدین معنا كه اهل سنت در كنار كتاب، سنت و اجماع، اجتهاد صحابه را نیز به عنوان یكی از منابع اصلی شناخت احكام می شمارند؛ در حالی كه نزد شیعه قرآن و سنت دو منبع اساسی برای احكام الهی است؛ ولی قیاس و عمل به رأی و اجتهاد جایگاهی ندارد. (1) بنابراین، برخي از اختلافات فقهي ریشه در همین نكته دارد. اختلاف در وضو هم از همین نوع است. امامان ما چنین راهنمایی كردند كه وضو را به همین صورت كه الان هست، انجام دهیم؛ چنان كه امام باقر(ع) ظرف آبي برداشت و به وضو پرداخت و فرمود: پیامبر (ص) چنین وضو مي ساخت؛(2) اما كیفیت وضوي اهل سنت به جهت تفسیري است كه ایشان از آیه «فاغسلوا وجوهكم و ایدیكم الي المرافق» (3) دارند. ظاهر معناي آیه چنین است كه صورت و دست‏ها را تا آرنج بشویید. اهل سنت از كلمه «الي»برداشت مي‏كنند كه آیه مي‏گوید دست‏ها را از سرانگشتان به طرف آرنج بشویید؛ ولي با اندكي دقّت روشن مي‏شود كه كلمه «الي» تنها براي بیان حدّ شستن است، نه كیفیّت شستن.

توضیح این كه: آیه درست به آن مي‏ماند كه انسان به كارگري سفارش مي‏كند دیوار اتاق را از كف تا یك متر رنگ كند. بدیهي است منظور این نیست كه دیوار از پایین به بالا رنگ شود؛ بلكه منظور این است كه این مقدار باید رنگ شود، نه بیشتر و نه كمتر. بنابراین، فقط مقداري از دست كه باید شسته شود، در آیه ذكر شده است؛ اما كیفیت آن، در سنت پیامبر آمده است و آن شستن آرنج است به طرف سر انگشتان. (4) یكی از علل این تفاوت ها، به منابع اجتهاد بر می گردد كه شیعه و سنی در آن اختلاف دارند.

درباره تفاوت و اختلافات شیعه و اهل سنت، به كتاب های: "نشانه های دو مكتب" اثر سید مرتضی عسگری، "فرق كلامی" اثر علی ربانی گلپایگانی، "فرهنگ فرق اسلامی" اثر محمد جواد مشكور، و نیز كتاب "رهبری امامت امام علی از دیدگاه قرآن و سنت" (ترجمه المراجعات علامه شرف الدین) مراجعه نمایید.

در پايان پوزش ما را بپذيريد كه امكان پاسخ گويي به تمام پرسشهايتان را نداريم .در فرصتهاي بعدي آنها را مطرح نماييد تا پاسخ در خور خدمتتان ارائه گردد.

 

پي‏نوشت‏ها:

1. http://www.bekhon.com/show_content.php?txtcode=1040

2. وسائل الشیعه، شیخ حرّ عاملی، ج 1، ص 274، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1412ق.

3. مائده (5) آیه 6.

4. تفسیر نمونه، ناصر مكارم شیرازی و دیگران، ج 4، ص 286، دار الكتب الإسلامية، تهران، 1374ش.