پاسخ ارائه شده در پاسخ به سوال یک پرسشگر با مشخصات خاص می باشد لذا در صورتی که سوالی دارید از طریق درگاه های پاسخگویی پیگیری فرمائید.
آيا مرجعيت در مذهب شيعه اصالت دارد يا با توجه به ضرورت زماني بوجود آمد
در ابتدا بايد گفت مسله مرجعيت فقها در زمان غيبت اصلي مهم وريشه دار در آموزه هاي شيعي است و بر اساس روايات ودلايل متعدد مومنين در زمان غيبت به كسي بايد مراجعه...

آيا مرجعيت در مذهب شيعه اصالت دارد يا با توجه به ضرورت زماني بوجود آمده است؟ چون از توقيع امام زمان(عج) معني روات حديث را نميتوان اينگونه بسط داد. تا جايي كه مقام نايب امام زمان به ايشان بدهيم

در ابتدا بايد گفت مسله مرجعيت فقها در زمان غيبت اصلي مهم وريشه دار در آموزه هاي شيعي است و بر اساس روايات ودلايل متعدد مومنين در زمان غيبت به كسي بايد مراجعه نمايند كه احكام  الهي  را مي داند و از حلال و حرام آگاه است.(1)

 اما مهم تر از همه روايات روايت مشهوري است كه از جانب مبارك حضرت وليعصر (عج) به ما رسيده است كه در حقيقت پاسخ امام زمان به اين سوال است؛ حضرت در يكي از نامه هاي خود خطاب به شيعيان فرمودند:

 «وامّا الحوادث الواقعة فارجعوا فيها الي رواة حديثنا فانّهم حجتي عليكم و انا حجة اللَّه؛(2) در رخدادها به راويان حديث ما مراجعه كنيد، كه حجت بر شمايند و من حجت خدايم».

 در عصر غيبت فقهاي جامع الشرايط احكام فردي و عبادي مسلمانان را در كمال دقت استنباط نموده، به آن عمل مي كنند. به ديگران نيز اعلام مي نمايند. احكام سياسي و مسايل اجتماعي اسلام را نخست از منابع دين به دست آورده و آن گاه اجرا مي كند.(3)

صاحب جواهر در اين باره گفته است:

زيرا اگر به عموم ولايت فقيهان باور نداشته باشيم، بسياري از امور مربوط به شيعيان، معطل مي ماند. شگفت آور است كه شماري از مردم در اين باره وسوسه مي كنند. اينان اين كه مزه فقه را نچشيده اند و تعابير و معاني و رمز كلمات امامان معصوم(ع) را نفهميده اند و در عنوان هايي چون: حاكم، قاضي، حجّت، خليفه و غير اين ها كه در كلمات امامان(ع) درباره فقها آمده است، دقّت نكرده اند. طرح اين عنوان ها و همانند اين ها از سوي امامان(ع)، دلالت دارد كه آن بزرگواران در دوره غيبت نظم و سامان يافتن امور شيعيان را خواستار بوده اند.» (4)

بر اين اساس بايد گفت: با توجه به رواياتي كه از ائمه معصومين وارد شده، فقها و مراجع عظام كه پاك و با تقوا هستند، نيابت از حضرات معصومين و در زمان غيبت نيابت از امام عصر(ع) دارند و اين نيابت از عنوان " حجتي عليكم " به خوبي به دست مي آيد.

اين جمله كه آنان "حجت من" بر شما هستند و من "حجت خدا" بر فقها مي‏باشم دليل خوبي بر نيابت فقها و مراجع از امام(ع) ميباشد. زيرا حضرت با همان سياق و بياني كه فرمود: "فانهم حجتي عليكم" فرمود: "و أنا حجة الله عليهم".

پس فقهاي شيعه  نه تنها داراي مرجعيت فقهي بلكه نايب عام  در امور ديني بوده وصاحب ولايت اند و محذوري ندارد كه از آن به عنوان نايب عام امام زمان ياد كرد.

 

پينوشتها:

1.  عبدالله جوادي آملي ولايت فقيه، نشر اسراء، قم 1378ش، ص 182.

2. صدوق، كمال الدين،ناشر: اسلاميه‏ تهران، 1379 ش، ج 2، ص 484.

3. شيخ مفيد، المقنعه، دار التعارف، بيروت، 1401 ق، ج 8، ص 811، 812، 721.  

4. شيخ محمد حسن نجفي، جواهر الكلام، الاحيا التراث العربي، بيروت، 1981 م، ج16، ص178.