سوال شرعی

با سلام/میخاستم علت علمی/شرعی حرام بودن گوشت کوسه ماهی یا کولی و لابستر رو بدونم؟
اگه حرومه چرا به این راحتی خرید و فروش میشه/تو فروشگاههی زنجیره ای؟

پاسخ: 

با سپاس و تشکر از ارتباط تان با مرکز
اگر مراد شما از دليل علمي ، همان مبنای شرعي حرمت است، بايد گفت: طبق منابع استنباط احكام، در بين حیوانات دریایی فقط ماهیاني که فلس داشته باشند، حلال است. بقیه حرام می باشد. چون كوسه ماهي و كولي فلس ندارند، خوردن آن ها حرام است .
اما لابستر در این که از خانواده میگو می باشد یا از خانواده خرچنگ،برای ما روشن نیست. در صورتی که لابستر از خانواده میگو باشد، خوردن میگو حلال است. میگو چون از نوع ماهی پولک دار حساب می شود ،خوردن آن حلال
می باشد. (1) . اما در صورتی که لابستر از خانواده خرچنگ باشد ، خوردن آن حرام می باشد. برای تشخیص این موضوع می توانید به متخصصان مراجعه کنید.
اگر مراد از دليل علمي، دلايل تجربي غير از دلايل شرعي است، بايد گفت: شايد يكي از حكم تهاي حرمت آن باشد كه ماهی پولک دار در زره مسلحی از فلس ها در برابر نفوذ بسیاری از ذرات غیر قابل خوردن مجهز می باشد. شاید فلس ها بهترین مانع عوامل ایجاد فساد گوشت ماهی باشند. به علاوه، این فرمول بسیار مهم اسلامی باز در این جا مطرح است که همان پلیدخواری است. ماهی بدون فلس و خرچنگ ها از جسد ماهی های دیگر تغذیه می کنند.
از بین انواع ماهی ها، سالم ترین و بهترین ماهی ها، ماهی هایی است که فلس دار باشند. پولک ها روی این گونه ماهی ها مانع بزرگی در برابر نفوذ بسیاری از ذرّات هستند.(2)
آنچه بيان شد ،بخشي از فلسفه حرمت گوشت چنين ماهياني است كه با عقل محدود خود به آن دسترسی پیدا کرده و به صورت حدس و گمان برای حکمت این حکم بیان کردیم. اما به هیچ وجه ادعا نمی کنیم فلسفه حرمت فقط به همین دلیل ختم می شود، چرا که شاید اين دليل به هيچ عنوان فلسفه حرمت آن نبوده و يا علوم تجربي در كشف مضرات گوشت چنين آبزياني به اشتباه رفته باشند و مضرات بيان شده فقط در حد فرضيه بوده كه شايد بعد ساليان دراز دانشمندان ديگر نظر خلاف آن را ثابت كنند. خداوند در حرمت آن ده ها دلیل ديگر قرار داده که ما بی خبریم، چنان كه خداوند به خاطر آزمايش قوم يهود آن ها را از صيد روز شنبه منع كرده بود:
وَ لَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِينَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِي السَّبْتِ ؛
به طور قطع از حال كسانى از شما، كه در روز شنبه نافرمانى و گناه كردند، آگاه شديد! (3)
بر این اساس از آن جا که معتقدیم احکام شرعی از طرف خداوند به وسیله پیامبر یا معصومان بیان شده است، به آن ملتزم شده و عمل می کنیم، چنان که در امور عادی این گونه عمل می نماییم. با اعتمادی که به پزشکان متخصص داریم، به نسخه های آن ها عمل می کنیم، بدون این که از خواص داروهای نوشته شده مطلع باشیم .
منطقي ترين دليل ما بر پذيرش حكم آن است كه اين دستور به عنوان تكليفي ديني از مجاري منطقي و قابل اعتماد شريعت به ما رسيده ، در نتيجه عمل به اين دستور همانند هر دستور ديگر تعبدي شرعي، لازم و منطقي و معقول است. اگر معيار منطقي بودن يك حكم را يافتن علل طبيعي، بهداشتي و دنيايي آن بدانيم، بايد گفت چه بسا نتوان براي بسياري از دستورات قطعي دين دليلي از اين دست يافت.
در قسمت پاياني فرموديد كه چرا در صورت حرمت، به راحتي در فروشگاه هاي زنجيره اي خريد و فروش مي شود، بايد گفت: شايد به راحتي هم كه مي فرماييد ،خريد و فروش نشود، چنان كه در بسياري از فروشگاه هاي زنجيره اي آثاري از اين نوع ماهي وجود ندارد. به علاوه بر فرض صحت، فروش آن در برخي از فروشگاه ها دليل بر حليت آن نمي شود. اگر بخواهيم چنين قضاوت كرده و حكم به حليت دهيم، حكم به حليت بي حجابي در جامعه با توجه به شيوع به مراتب بيش تر آن نسبت به فروش چنين ماهياني،راحت تر خواهد بود و حال آن كه ....
پی نوشت ها :
1. امام خمینی، تحریر الوسیله، ج 2-1، ص 155، کتاب الاطعمه و الاشربه، القول فی الحیوان، مسأله3 ؛ آیت الله مکارم، استفتائات جدید ، ج1 ، س 984 .
2-دكتر پاك نژاد، اولین دانشگاه و آخرین پیامبر، ج 8، ص 118، انتشارات كتابفروشي اسلاميه،1361 هـ . ش.
3- بقره(2)آيه 65.